Định nghĩa

1. Phó từ:
   • Lúc đầu, trước hết, vào khoảng thời gian ban đầu của một sự việc, quá trình: Dùng để chỉ thời điểm khởi đầu, bước đầu tiên trong một chuỗi sự kiện hoặc diễn biến.

Ví dụ sử dụng

• Phó từ:
  • Thoạt tiên, tôi không nhận ra anh ấy. (Lúc đầu, tôi đã không nhận ra anh ấy.)
  • Thoạt tiên nghe tin, ai nấy đều bàng hoàng. (Nghe tin lúc đầu, ai cũng đều bàng hoàng.)
  • Công việc thoạt tiên có vẻ khó khăn, nhưng sau đó lại trở nên dễ dàng. (Công việc lúc đầu có vẻ khó khăn, nhưng sau đó lại trở nên dễ dàng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thoạt tiên" thường được dùng trong văn viết hoặc lời nói trang trọng để nhấn mạnh sự tương phản giữa ấn tượng/trạng thái ban đầu và những gì xảy ra sau đó.
  • Thoạt tiên, dự án nhận được nhiều phản đối, nhưng cuối cùng đã được thông qua.
• Có thể đứng ở đầu câu để nêu lên một sự việc, nhận định hoặc cảm xúc ban đầu.
  • Thoạt tiên, cô ấy tỏ ra rất lạnh lùng.

Biến thể và từ gần giống

• Thoạt đầu (phó từ): Cùng nghĩa với "thoạt tiên", chỉ lúc mới đầu.
  • Thoạt đầu anh ta từ chối, nhưng rồi lại đồng ý.
• Ban đầu (phó từ): Lúc bắt đầu.
  • Ban đầu, chúng tôi không có nhiều vốn.
• Lúc đầu (phó từ): Vào thời điểm bắt đầu.
  • Lúc đầu trời mưa, sau đó lại nắng.

Từ đồng nghĩa

• Đầu tiên: Trước hết, thứ nhất.
• Trước hết: Trước nhất, trước tiên.
• Lúc ban đầu: Vào giai đoạn khởi đầu.

Từ trái nghĩa

• Sau cùng: Cuối cùng.
• Sau đó: Tiếp theo sau.
• Sau này: Về sau, trong tương lai gần.

Lưu ý sử dụng

• "Thoạt tiên" thường hàm ý về một sự thay đổi hoặc phát triển tiếp theo sau thời điểm được nhắc đến. Do đó, câu thường có hai vế: vế đầu nêu điều gì đó ở "thoạt tiên", vế sau nêu điều xảy ra khác đi.
• Từ này ít dùng trong ngôn ngữ nói thông tục hàng ngày, mà phù hợp hơn với văn phong kể chuyện, miêu tả hoặc bình luận.

1. Cg. Thoạt đầu, thoạt kỳ thủy. Lúc đầu, trước hết : Thoạt tiên bắn trọng pháo rồi mới xung phong.